Spis treści
1. Wprowadzenie
2. Odniesienie do norm, kodów, wytycznych i standardów
3. Poziomy kwalifikacji i certyfikacji według IIW
4. Porównanie umiejętności pomiędzy poziomami według IIW
5. Szkolenie i egzaminowanie według IIW
6. Poziomy kwalifikacji i certyfikacji według AWS
7. Porównanie umiejętności pomiędzy poziomami według AWS
8. Szkolenie i egzaminowanie według AWS
9. Podsumowanie
10. Dokumenty
1. Wprowadzenie
Jeśli zastanawiacie się, jakie są zasadnicze różnice pomiędzy certyfikacją (kwalifikacją) Inspektora Spawalniczego, według dwóch różnych instytucji, na podstawie opracowanych przez nie wytycznych i systemów, to w poniższym artykule pomogę Wam zrozumieć kluczowe kwestie. Dwie organizacje, których systemy kwalifikacji oraz certyfikacji zostaną szerzej omówione poniżej, to odpowiednio:
- IIW (International Institute of Welding),
- AWS (American Welding Society).
Choć oba rozwiązania służą temu samemu, czyli potwierdzeniu kompetencji inspektora spawalniczego, różnią się filozofią i podejściem do szkolenia, samą strukturą szkolenia, sposobem egzaminowania oraz zakresem wymagań formalnych. System IIW, rozwijany głównie w Europie, opiera się przede wszystkim na sformalizowanym procesie edukacyjnym oraz zgodności z normami ISO i EN. Natomiast system AWS, dominujący w Stanach Zjednoczonych oraz w projektach realizowanych według standardów amerykańskich, koncentruje się na praktycznych kompetencjach zawodowych oraz egzaminach sprawdzających rzeczywiste umiejętności inspektora.
Pewnie spotkaliście się także, w trakcie zawodowej kariery, z osobami, które są certyfikowane, zgodnie z wytycznymi i programem TWI (The Welding Institute, jednostka z Wielkiej Brytanii), gdzie funkcjonuje schemat CSWIP. Jest to także jedna z dostępnych na rynku opcji, ale w niniejszym artykule nie będę poruszał szczegółów tej możliwości. Wspominam tylko, że takie rozwiązanie funkcjonuje, oraz że jest taka możliwość na zdobycie uprawnień Inspektora Spawalniczego.
Certyfikacja personelu nadzoru spawalniczego stanowi jeden z kluczowych elementów systemów zapewnienia jakości w procesach wytwarzania konstrukcji spawanych. Współczesny, szeroko rozumiany, przemysł spawalniczy stawia coraz większe wymagania w zakresie wymagań jakości, bezpieczeństwa oraz powtarzalności procesów produkcyjnych. Dotyczy to szczególnie branż wysokiego ryzyka, takich jak: energetyka, przemysł petrochemiczny, offshore, konstrukcje stalowe, lotnictwo czy produkcja urządzeń ciśnieniowych. W każdej z wyżej wymienionych gałęzi przemysłu, kluczową rolę odgrywa nadzór nad procesami spawalniczymi, realizowany nie tylko przez Inżynierów Spawalników, ale także przez Inspektorów Spawalniczych.
Inspektor Spawalniczy odpowiada nie tylko za ocenę jakości wykonanych złączy spawanych, ale również za nadzór nad zgodnością procesów produkcyjnych z wymaganiami norm, procedur technologicznych oraz dokumentacji projektowej. W praktyce oznacza to konieczność posiadania szerokiej wiedzy technicznej, obejmującej między innymi: znajomość procesów i technologii spawania, wiedzę na temat materiałów podstawowych oraz dodatkowych do spawania, kompleksową znajomość tematyki badań nieniszczących a nierzadko także uprawnienia do ich wykonywania, zarówno w metodach powierzchniowych, jak i objętościowych.
2. Odniesienie do norm, kodów, wytycznych i standardów
Zapewne zastanawiacie się, jak wyglądają wymagania, czy trzeba mieć uprawnienia, certyfikaty, dyplomy aby móc sprawować nadzór spawalniczy? Jeżeli chodzi o normy EN ISO to przytoczę tutaj dwie, a mianowicie:
- EN ISO 3834 – Wymagania jakości dotyczące spawania materiałów metalowych.
- EN ISO 14731 – Nadzorowanie spawania – Zadania i odpowiedzialność.
Jeżeli chodzi o pierwszą przywołaną normę, to zacznę od jej drugiego arkusza, który jest najbardziej wymagający: EN ISO 3834-2 – Wymagania jakości dotyczące spawania materiałów metalowych – Część 2: Pełne wymagania jakości. Najnowsze wydanie zostało opublikowane w 2021 roku. Najbardziej interesuje nas rozdział 7, który dotyczy ogólnie szeroko pojętego personelu spawalniczego. Znajdziemy w nim docelowy podrozdział:
7.3 Nadzór spawalniczy
Cały zapis jest dość krótki i prosty: „Wytwórca powinien dysponować odpowiednim personelem Nadzoru Spawalniczego. Osoby te, są odpowiedzialne za jakość wykonywanych prac i powinny być wystarczająco upoważnione do podejmowania decyzji w sprawie koniecznych działań. Zadania i odpowiedzialność tych osób powinna być jasno określona.”
Dokumenty, których wymagania należy spełnić, w celu spełnienia wymagań jakościowych, określono w EN ISO 3834-5 – tablica 2 dla procesów spawania: łukowego, wiązką elektronów i laserową oraz spawania gazowego.
Co znajduje się w tablicy 2 przywołanego arkusza? Odwołanie do normy EN ISO 14731. Tutaj więc sprawa jest prosta – jeżeli chcesz spełnić wymagania EN ISO 3834-2 (oraz arkusza 3 również – tak, aby nie było niedomówień), musisz udowodnić, że Twój personel Nadzoru Spawalniczego, spełnia wymagania normy EN ISO 14731.
Sama norma EN ISO 14731, przeszła dość znaczącą zmianę w roku 2019, zastępując poprzednie wydanie z roku 2006. Na samym początku podkreślę, że nigdy, w żadnym wydaniu normy, nie było określone, że posiadanie uprawnień IWE jest obowiązkowe. Zapis z wydania z 2006 roku, określał w załączniku A (informacyjnym), że Międzynarodowy Instytut Spawalnictwa (IIW), na zasadach dobrowolności, przygotował zalecenia zawierające minimalne wymagania dotyczące kształcenia, egzaminowania i kwalifikowania personelu nadzorującego spawanie. Jeżeli personel nadzorujący spawanie, posiada uprawnienia IWE, IWT lub IWS lub ma akceptowalne kwalifikacje krajowe, może być uważany za spełniający odpowiednie wymagania z podrozdziału 6.2. Było to swojego rodzaju ułatwieniem – był ktoś z uprawnieniem – można było przyjąć, niejako z automatu, że spełnia odpowiednie wymagania. W nowym wydaniu normy, przytoczony powyżej zapis informacyjny został usunięty ze względu na przepisy antykonkurencyjne a załącznik A (także informacyjny) został zmieniony i dotyczy obecnie oceny personelu Nadzoru Spawalniczego. Norma została także mocno rozbudowana, jeżeli chodzi o podział poziomów kompetencji, w zależności od doświadczenia i wiedzy. Poziomy są trzy:
- Comprehensive – pełny.
- Specific – specjalny.
- Basic – podstawowy.
Pomocne do określenia, do którego poziomu przypisać daną osobę Nadzoru Spawalniczego, są wytyczne IIW oznaczone: IAB-362-19
“Guidance Document. How does IIW educations match with ISO 14731:2016”
Możecie w nich znaleźć bardziej szczegółowo rozpisane poszczególne poziomy, czym osoba powinna się odznaczać aby przyporządkować jej jeden z trzech poziomów. Nowy załącznik A także jest tutaj pomocny i w punktach określa, na co należy zwrócić uwagę przy ocenie. Ważne jest, dla spełnienia wymagań normy EN ISO 14731, aby prawidłowo określić kompetencje personelu Nadzoru Spawalniczego i każdej osobie przypisać odpowiedni poziom. Z doświadczenia mogę powiedzieć, że pomocne są w tym także audyty jednostek notyfikowanych (audyty EN ISO 3834, czy też EN 15085 i innych). Zgodnie z informacją z załącznika A: ocena kompetencji personelu Nadzoru Spawalniczego powinna obejmować ocenę, jako oddzielny wywiad zawodowy np. podczas obchodu zakładu. Tam, gdzie to możliwe, przegląd powinien być przeprowadzony przez osobę o poziomie kompetencji równym lub wyższym niż personel koordynujący spawanie poddawany ocenie.
Zanim przejdę do tematu kodu AWS, kilka słów o nomenklaturze. Pojęcie AWS Welding Code oznacza amerykańską normę spawalniczą. W polskim nazewnictwie technicznym funkcjonuje to głównie jako norma, chociaż w oryginale używa się słowa code (kod/kodeks). Ja także preferuję używanie słowa kod (lub kodeks), tak aby jednoznacznie określić, że jest to jeden z wielu kodów AWS.
W kontekście przemysłu i inżynierii nie ma konfliktu między standardem ANSI a kodeksem AWS. W rzeczywistości są one tym samym. American Welding Society (AWS) opracowuje kody (kodeksy) spawalnicze, ale są one akredytowane przez American National Standards Institute (ANSI). Główna różnica polega na tym, kto pisze zasady i kto je weryfikuje:
- AWS – organizacja, która faktycznie opracowuje i aktualizuje określone zasady, wytyczne i kwalifikacje procedur spawania (np. AWS D1.1, AWS D15.1),
- ANSI – nadrzędny organ, który weryfikuje te zasady, aby upewnić się, że zostały one opracowane uczciwie w drodze publicznego procesu konsensusu.
Kiedy AWS opracowuje kodeks, przedkłada dokument ANSI do zatwierdzenia. Po spełnieniu surowych kryteriów ANSI staje się on znany jako norma ANSI/AWS. Gwarantuje to, że kodeks spawalniczy jest uczciwy, bezstronny i sprawdzony przez ekspertów branżowych, producentów i inżynierów.
American Welding Society (AWS) publikuje ponad 240 kodeksów, zalecanych praktyk i przewodników, które są napisane zgodnie z praktykami American National Standards Institute (ANSI).
Dlaczego właściwie mówi się na to „kod” (code), a nie „norma” (standard)? W Ameryce Północnej normy dotyczące bezpieczeństwa publicznego, konstrukcji budowlanych czy przemysłu, często przyjmują formę kodeksów (tzw. codes, np. przytoczony już wyżej AWS D1.1 –. Structural Welding Code – Steel). Kodeksy te stają się często prawnie wiążącymi zbiorami zasad.
Gdy już wiecie, czym jest kod (kodeks) mogę przejść do omówienia jednego z nich, oczywiście pod kątem tematyki wymagań wobec personelu Nadzoru Spawalniczego.
AWS D1.1/D1.1M:2025 – Structural Welding Code – Steel.
Zgodnie z zapisem z zakresu: „Powyższy kod określa wymagania dotyczące produkcji i montażu spawanych konstrukcji stalowych. Jeżeli niniejsza norma została wskazana w dokumentacji projektowej, wymagana jest zgodność ze wszystkimi jej postanowieniami, z wyjątkiem tych, które inżynier (patrz 1.5.1) lub dokumentacja kontraktowa wyraźnie modyfikuje lub z których zwalnia”.
Przejdę od razu do podrozdziału 8.1.4 Kwalifikacje Personelu Inspekcyjnego. Myślę, że najlepiej będzie, jeśli po prostu przedstawię Wam tutaj przetłumaczone najważniejsze punkty a komentarz zostawię na koniec.
Punkt 8.1.4.1 Obowiązki inżyniera. Jeżeli Inżynier wymaga konkretnej podstawy kwalifikacji personelu, innej niż wymienione w punkcie 8.1.4.2, podstawa ta powinna zostać wskazana w dokumentach kontraktowych.
Punkt 8.1.4.2 Podstawy Kwalifikacji Inspektorów Spawalniczych. Inspektorzy odpowiedzialni za akceptację lub odrzucenie materiału oraz wykonania, na podstawie badań wizualnych, muszą być odpowiednio kwalifikowani. Dopuszczalną podstawą kwalifikacja jest jedna z poniższych:
- Aktualna lub poprzednia certyfikacja jako Certified Welding Inspector (CWI) lub Senior Certified Weldong Inspectro (SCWI), zgodnie z wymogami AWS QC1.
- Aktualna lub poprzednia certyfikacja jako Level 2 lub Level 3 Welding Inspector, zgodnie z wymogami Canadian Standards Association (CSA) – Standard W178.2.
- Aktualna lub poprzednia kwalifikacja jako Welidng Inspector (WI) lub Senior Welding Inspector (SWI), zgodnie z wymogami AWS B5.1.
- Aktualna lub poprzednia kwalifikacja jako ASNT SNT-TC-1A-VT Level II, zgodnie z wymogami ASNT Recommended Practice No. SNT-TC-1A lub ANSI/ASNT CP‑189.
- Osoba, która dzięki szkoleniu lub doświadczeniu, lub obu jednocześnie, w zakresie produkcji, kontroli i badań wyrobów metalowych, posiada kompetencje do przeprowadzania kontroli prac
Punkt 8.1.4.3 Alternatywna Kwalifikacja Inspektorów. Podstawa alternatywnych kwalifikacji personelu kontroli, powinna zostać określona w dokumentach kontraktowych, jeżeli różni się od wymagań określonych w punkcie 8.1.4.2. Na żądanie inżyniera, lub upoważnionego przedstawiciela właściciela, należy przedłożyć dokumentację potwierdzającą określone alternatywne kwalifikacje personelu kontroli, w celu jej weryfikacji oraz zatwierdzenia.
Podsumowując dwa powyższe stanowiska, można zauważyć różnicę. Z jednej strony norma EN ISO 14731, nie obliguje do posiadania jakiegokolwiek dyplomu z powszechnie nam znanych czyli IWE, IWT, IWS czy też IWI, ale kładzie bardzo duży nacisk na ocenę i określenie poziomu kompetencji każdej osoby w Nadzorze Spawalniczym. Personel, który odpowiada za spawanie, jest odpowiedzialny za podejmowanie decyzji i sposobie wykonania spoin w celu spełnienia określonych wymagań, biorąc pod uwagę problemy ze spawalnością, które mogą wyniknąć w związku z użytymi materiałami czy procesem produkcyjnym. Obejmuje to zapewnienie, odpowiedniej jakości spoin oraz, że przepisy, normy, specyfikacje i inne wymagania klienta są spełnione. Jeżeli osoba, która jest oceniana, wykaże się odpowiednio wysoką wiedzą i doświadczeniem w zakresie przedstawionym poniżej, to może pełnić rolę Nadzoru Spawalniczego u danego wytwórcy, po określeniu oraz przyporządkowaniu poziomu kompetencji. Kryteria, zgodnie z załącznikiem A, normy EN ISO 14731, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie:
- wcześniejszego spawania podobnych produktów, z normami stosowanymi przez wytwórcę,
- doświadczenia w spawaniu materiałów stosowanych przez wytwórcę,
- doświadczenia przy stosowaniu norm spawalniczych dotyczących np. WPS, WPQR, kwalifikowania spawaczy czy też operatorów,
- znajomości norm serii EN ISO 3834 oraz EN ISO 14731,
- doświadczenia w rozwiązywaniu problemów związanych ze spawaniem,
- znajomości odpowiednich zadań i obowiązków Nadzoru Spawalniczego oraz pokrewnych, określonych w załączniku B do normy EN ISO 14731,
- wiedzy teoretycznej na poziomie odpowiednim dla wytwórcy.
Kolejny temat to kod AWS D.1.1. Tam są jasno określone uprawnienia, które musi posiadać Inspektor Spawalniczy, aby móc sprawować kontrolę. Jednym z nich jest uprawnienie AWS CWI, o którym szerzej przeczytacie poniżej. Kodeks AWS D1.1 dopuszcza także osobę, o odpowiedniej wiedzy i doświadczeniu, które przekładają się na jej odpowiednie kompetencje do wykonywania zadań.
Mimo że nie ma obowiązku, aby posiadać uprawnienia, bo przy odpowiednio dużym doświadczeniu i wiedzy także można pełnić rolę Nadzoru Spawalniczego, bez dyplomu ukończenia jednego z sugerowanych kursów, to uważam, że są one podstawą w naszej branży. Dlaczego? Czy znacie osobę która pracuje na odpowiedzialnym stanowisku związanym ze spawalnictwem i nie posiada dyplomu IWE, IWT, IWS, IWI? Mimo, że oficjalnie nie są one wymagane, to świadomość tego jest mała, zewsząd można usłyszeć, że IWE, IWI jest wymagane i już. W znakomitej większości przypadków, pracodawca wymaga tego od kandydata, pracownika lub liczy się z tym, że zatrudniając osobę bez kursów, docelowo skieruje go na szkolenie w tym zakresie. Ja szczerze mówiąc, nie dziwię się, że takie podejście jest praktykowane. Pracodawca chce mieć spokojną głowę, w przypadku audytu, czy to klienta, czy jednostki notyfikowanej, jeżeli jego pracownicy posiadają stosowne kwalifikacji, temat jest o wiele prostszy i jasny dla wszystkich. Kolejna sprawa, jeżeli wymagania klienta narzucą konieczność posiadania osób z dyplomem IWE, IWI i innymi, temat jest zamknięty. Jak więc widzicie, posiadanie stosownych uprawnień może się tylko przydać, nigdy zaszkodzić. Nie wiadomo nigdy jak będzie wyglądać sytuacja na rynku pracy i czasem to właśnie posiadanie odpowiednich kwalifikacji, może skłonić pracodawcę, że to właśnie Ciebie zaprosi na rozmowę i finalnie zatrudni, niż kogoś innego. Uprawnienia to realna przewaga na rynku.
3. Poziomy kwalifikacji i certyfikacji według IIW
System kwalifikacji Inspektorów Spawalniczych IIW został opracowany przez International Institute of Welding i opisany w dokumencie: IAB-041r6-24/SV-01.
“IIW Guideline. Internatonal Welding Inspection Personnel. Minimum Requirements for the Education, Examination and Qualification”.
Zgodnie z informacją na drugiej stronie, jest to skrócona wersja, nie są to pełne wytyczne. Aby takie uzyskać należy skontaktować się z ANB (Authorised Nominated Bodies), czyli w naszym przypadku będzie to oczywiście Łukasiewicz – GIT Centrum Spawalnictwa. Na oficjalnej stronie, możecie znaleźć wszystkie szczegółowe informacje, poza tymi które są zawarte poniżej.
Co warte zaznaczenia, nie wspominam tu nigdzie i nie używam także słowa certyfikacja. Nie bez powodu, ale o tym więcej będzie poniżej, dlaczego tak jest. Teraz przytoczę dla Was dwie definicje, z dokumentów IIW, które mają tu zastosowanie:
Kwalifikacja – potwierdzenie egzaminem wiedzy i umiejętności, zgodnym z wytycznymi oraz z zasadami IIW, który jest przeprowadzany przez ANB (Authorized Nominated Body). Egzamin ten obejmuje sprawdzenie wiedzy i umiejętności związanych z określonymi kryteriami. Zdanie tego egzaminu prowadzi do wydania odpowiedniego dyplomu IIW. Takie dyplomy pozostają ważne przez całe życie ich posiadacza.
Certyfikacja – procedura prowadząca do pisemnego poświadczenia kompetencji danej osoby poprzez badanie i ocenę doświadczenia oraz późniejszy nadzór w celu potwierdzenia, że kompetencje zostały zachowane.
Kwalifikacja według powyższych wytycznych IIW opiera się na trzech poziomach:
- IWI-C – International Welding Inspector – Comprehensive.
- IWI-S – International Welding Inspector – Standard.
- IWI-B – International Welding Inspector – Basic.
Co oznacza odpowiednio poziom: pełny, standardowy oraz podstawowy.
4. Porównanie umiejętności pomiędzy poziomami według IIW
Poziom IWI-B – Basic
Kandydat, który ukończył poziom podstawowy, powinien posiadać ogólną wiedzę z zakresu teorii i praktyki spawalnictwa oraz kontroli. Powinno pozwolić mu to wykonywać, między innymi, następujące zadania:
- bezpośrednia kontrola wzrokowa, bez pomocy osób trzecich w celu identyfikacji i oceny wad spawalniczych, zgodnie z kryteriami odbioru,
- weryfikować, obserwować i rozumieć wszystkie czynności związane ze spawaniem w procesie produkcji, w tym:
- weryfikować informacje zawarte w protokołach badań nieniszczących (VT, PT, MT, RT, UT) dla technik konwencjonalnych,
- weryfikować dane certyfikatów materiałowych (materiałów podstawowych oraz dodatkowych do spawania),
- weryfikować identyfikację oraz identyfikowalność materiałów podczas produkcji,
- weryfikacja stosowania WPS (w zastosowaniach konwencjonalnych, np. spawanie łukowe, stale),
- weryfikacja wykonywania obróbki cieplnej po spawaniu (PWHT),
- obserwacja weryfikacji spawaczy oraz procesu spawania próbek,
- czytać i rozumieć Plan Kontroli i Badań, dokumentację techniczną, konstrukcyjną,
- raportować wszystko powyższe do przełożonego.
Poziom IWI-S – Standard
Kandydat, który ukończył poziom standardowy, powinien posiadać zaawansowaną wiedzę z zakresu teorii i praktyki spawalnictwa oraz kontroli. Powinno pozwolić mu to wykonywać, między innymi, następujące zadania:
- wszelkie zadania z poziomu IWI-B,
- nadzorowanie działań oraz opracowywanie i przekazywanie instrukcji dla IWI-B,
- opracowywać, komentować i weryfikować Plany Kontroli i Badań oraz Planów Kontroli Jakości w oparciu o normy, kodeksy, specyfikacje, rysunki techniczne,
- obserwować procesy kwalifikowania technologii, w tym wykonywania badań,
- weryfikować zgodność WPQR, WPS oraz uprawnień spawaczy (dla zastosowań konwencjonalnych, np. spawanie łukowe, stale, stopy aluminium),
- weryfikacja zgodności specyfikacji PWHT z normami,
- weryfikacja zgodności certyfikatów materiałów podstawowych oraz dodatkowych do spawania z obowiązującymi normami i specyfikacjami,
- podejmowanie decyzji dotyczących akceptacji dokumentów jakościowych, związanych z produkcją spawalniczą (badania NDT, badania materiałowe, próby robocze i inne),
- podejmowanie decyzji na podstawie dokumentów jakościowych (badania NDT, badania materiałowe, próby robocze i inne),
- weryfikacja jakości zdjęć radiograficznych (nie ocena),
- identyfikacja oraz weryfikacja odpowiednich technik badań NDT dla konstrukcji spawanej,
- raportowanie wszystkich powyższych czynności.
Poziom IWI-C – Comprehensive
Kandydat, który ukończył poziom pełny, powinien posiadać dogłębną wiedzę z zakresu teorii i praktyki spawalnictwa oraz kontroli. Powinno pozwolić mu to wykonywać, między innymi, następujące zadania:
- wszelkie zadania z poziomu IWI-B oraz IWI-S,
- nadzorowanie działań oraz opracowywanie i przekazywanie instrukcji dla IWI-B oraz IWI-S,
- pełnienie funkcji eksperta technicznego w zakresie kontroli,
- opracowywanie, komentowanie i przeglądanie Planów Kontroli i Badań oraz Planów Kontroli Jakości, w zakresie nieobjętym normami, kodeksami, specyfikacjami, rysunkami technicznymi,
- zarządzanie działaniami kontrolnymi/inspekcyjnymi w zakresie zastosowań niekonwencjonalnych w odniesieniu do materiałów, procesów oraz zaawansowanych badań niszczących oraz nieniszczących.
Jak widać powyżej, kompetencje pomiędzy każdym z poziomów różnią się zasadniczo, co wpływa na obowiązki, które należy dopasować do posiadanego poziomu kwalifikacji każdego Inspektora Spawalniczego.
5. Szkolenie i egzaminowanie według IIW
Warunki wstępne i szkolenie
Zgodnie z informacjami, które możecie znaleźć w oficjalnym biuletynie na stronie Łukasiewicz – GIT Centrum Spawalnictwa (wydanie z marca 2026):
„Informacja handlowa w zakresie szkoleń”
na każdy stopień, można zakwalifikować się poprzez dwie drogi, a minimalne warunki przyjęcia są następujące:
Poziom IWI-C – Comprehensive
- Droga I – dla kandydatów spełniających warunki wstępne I/EWE i I/EWT.
- Droga II – dla posiadaczy ważnego dyplomu: I/EWE – Międzynarodowy Inżynier Spawalnik i I/EWT – Międzynarodowy Technolog Spawalnik.
Poziom IWI-S – Standard
- Droga I – dla kandydatów spełniających warunki wstępne I/EWS.
- Droga II – dla posiadaczy ważnego dyplomu: I/EWS – Międzynarodowy Mistrz Spawalnik.
Poziom IWI-B – Basic
- Droga I – dla robotników wykwalifikowanych posiadających odpowiednie doświadczenie w obróbce metali lub spawalnictwie.
- Droga II – dla posiadaczy ważnego dyplomu: I/EWP – Międzynarodowy Instruktor Spawalniczy.
Wymagane dokumenty przyjęcia na kurs, oczywiście poza samym wnioskiem, to kopia posiadanego dyplomu (jeśli ktoś chciałbym realizować kurs poprzez drogę II), dokumenty potwierdzające wymagane doświadczenie zawodowe, a także aktualne zaświadczenie o zdolności widzenia, zgodnie z PN-EN ISO 9712 – dokładnie takie samo, jak to które jest wymagane do badań NDT. Więcej o badaniu ostrości widzenia i wymaganych zaświadczenia, znajdziecie w dalszej części artykułu, gdzie są one porównane do wymagań AWS. Całe szkolenie składa się z dwóch części oraz jednego lub dwóch egzaminów:
- część I – Technologiczna – składająca się z 2 sesji, każda po 5 dni,
- egzamin pośredni, tylko dla uczestników rozpoczynających od I części,
- część II – Inspekcyjna – składające się z 3 sesji, każda po 5 dni,
- egzamin końcowy.
Jak widać, łącznie więc kurs trwa 5 tygodni, dla osób, które wybiorą drogę I. Wszyscy kandydaci, którzy posiadają dyplomy IWE/EWE, IWT/EWT lub IWS/EWS, mogą skorzystać z drogi II, oraz dodatkowo, szkolenie obejmuje wtedy tylko część II czyli inspekcyjną. Osoby te, są zwolnione z części I czyli technologicznej, a ich kurs trwa wtedy 3 tygodnie. Wynika to z faktu, że zakres materiału pokrywa się z materiałem, którzy został już przekazany na jednym z powyższych kursów. W większości przypadków wygląda to tak, że co miesiąc jest jeden, tygodniowy zjazd. Inaczej sprawa może wyglądać w okresie wakacyjnym, ale ogólna idea systemu jest zachowana.
Przebieg egzaminu
Kilka słów o egzaminie praktycznym. Zapewne większość z Was pamięta swój egzamin, który był o wiele mniej wymagający od tego przedstawionego w poniższej tabeli, zgodnego z nowymi zasadami z wytycznych IIW. Osoby, które uczestniczyły w kursie oraz zdawały egzamin na Inspektora Spawalniczego w ostatnich latach, zapewne spotkały się z sytuacją, że nowy egzamin był zapowiadany już dużo wcześniej, ale jego wdrożenie przesuwało się w czasie. Z posiadanych informacji, wiem, że nowa formuła egzaminu, jeszcze nie została wprowadzona i w związku z tym, wszystko odbywa się „po staremu”. Obecnie więc egzamin praktyczny składa się z trzech części:
- Część pierwsza – polega na szczegółowym opisaniu zagadnienia związanego z przygotowaniem oraz z przeprowadzeniem jednego z kilku rodzajów badań nieniszczących złączy spawanych.
- Cześć druga – ocena wizualna próbek NDT oraz ocena próbki z badań niszczących, w celu sprawdzenie poprawności interpretacji przez kandydata, wyników badań nieniszczących oraz badań niszczących.
- Cześć trzecia – rozmowa profesjonalna, w celu sprawdzenia czy kandydat rozumie i potrafi właściwie interpretować normy dotyczące jakości i normy spawalnicze oraz dokumenty związane z jakością.
Tak jest teraz, jak długo jeszcze? Na to pytanie nie jestem w stanie Wam odpowiedzieć. Mogę natomiast pokazać, jak ma wyglądać egzamin praktyczny, w myśl nowych wytycznych. Wszelkie informacje znajdziecie w poniższej tabeli.
Teraz chciałbym powrócić do kwestii, o której wspomniałem wcześniej, a mianowicie, dlaczego używam słowa kwalifikacja, a nie certyfikacja. Jak zapewne wiecie, jeżeli chodzi o uprawnienia IWE (oraz IWT, IWS oraz IWP), po ich uzyskaniu oraz zdobyciu odpowiedniego doświadczenia zawodowego, możecie wystąpić do Łukasiewicz – GIT Centrum Spawalnictwa o wydanie Certyfikatu Kompetencji. Wtedy każdy z powyższych czterech tytułów, zamienia się w:
- CIWE – Certified International Welding Engineer,
- CIWT – Certified International Welding Technologist,
- CIWS – Certified International Welding Specialist,
- CIWP – Certified International Welding Practitioner.
Jaki jest cel certyfikacji? Certyfikacja potwierdza, że kandydat:
- posiada kwalifikacji spawalnicze potwierdzone dyplomem IIW/EWF,
- dysponuje odpowiednim doświadczeniem zawodowym oraz zakresem odpowiedzialności,
- utrzymuje i aktualizuje wiedzę z zakresu spawalnictwa.
Certyfikat Kompetencji jest wydawany na okres 3 lat i co ważne, w trakcie ich ważności, jest objęty nadzorem. Każdy posiadacz jest zobowiązany do przestrzegania Kodeksu Etycznego. Aby odnowić certyfikat, należy złożyć wniosek oraz spełnić poniższe wymagania:
- brać udział w szkoleniach aktualizujących wiedzę (minimum 3 szkolenia w ciągu 3 lat) lub odbycie pozytywnej rozmowy zawodowej,
- dla CWIP – posiadanie ważnych kwalifikacji spawalniczych lub zdanie egzaminu praktycznego,
- potwierdzenie ciągłości aktywności zawodowej (dopuszczalna przerwa do 12 miesięcy).
Ponieważ ten temat jest szeroko znany od lat oraz wielu z Was posiada Certyfikaty Kompetencji, gdyż niektórzy klienci stawiają wymóg ich posiadania, jako warunek uczestnictwa w projekcie. Dlaczego o tym wspominam? Chciałbym Wam tutaj przytoczyć kolejne wytyczne IIW, o oznaczeniu: IAB-360r1-25.
„IIW Scheme for Certification of Welding Inspection Personnel. IIW Guideline for Implementation of IIW Scheme for Certification of Welding Inspection Personnel”.
Zgodnie z powyższym dokumentem, a także zgodnie z informacją zamieszczoną na oficjalniej stronie internetowej Międzynarodowego Instytutu Spawalnictwa, program certyfikacji dla Międzynarodowych Inspektorów Spawalniczych powinien zostać uruchomiony w 2025 roku. Opiera się on praktycznie na nowym egzaminie kwalifikacyjnym dla IWI, oraz dodatkowo, należy udokumentować, jak wyżej w przypadku Certyfikatu Kompetencji dla IWE, doświadczenie zawodowe na stanowisku Inspektora Spawalniczego (różne w zależności od poziomu CIWI-C, CIWI-S, CIWI-S). Ważność certyfikatu wynosi 3 lata, po którym należy dokonać recertyfikacji, aby utrzymać jego ważność. Recertyfikacja odbywa się w cyklach 3 oraz 9 letnich. Co 3 lata sprawdzana jest ciągłość doświadczenia zawodowego w branży inspektora, ciągłość podnoszenia swoich kompetencji i wiedzy oraz ciągłość testu ostrości widzenia. Co każde 9 lat, dodatkowo należy zdać egzamin, taki sam jak przy pierwszej certyfikacji. Należy także zdać egzamin dodatkowy. Aby pozytywnie zaliczyć ten egzamin, należy uzyskać wynik na poziomie minimum 70% z umiejętności stosowania norm. Egzamin ASE (Application of Standard Exam), jest egzaminem pisemnym (test wielokrotnego wyboru), którego celem jest sprawdzenie umiejętności kandydatów w zakresie:
- rozumienia specyfikacji technicznych oraz norm,
- wyszukiwania informacji w normach i dokumentacji technicznej,
- oceny kompletności i poprawności raportów technicznych lub dokumentacji jakościowej.
Nie wiem niestety, jak temat będzie wyglądać dla osób zainteresowanych, które zdały egzamin na jeszcze obowiązujących zasadach (wytyczne IAB-041r5-19/SV-00), oraz uzyskały kwalifikacje Inspektora Spawalniczego, oraz posiadają dyplom Międzynarodowego Inspektora Spawalniczego na poziomie pełnym, standardowym czy też podstawowym. Niezależnie czy to IWI-C, IWI-S czy też IWI-B, obecny egzamin według starych wytycznych, różni się diametralnie od egzaminu na nowych zasadach. Według zapisu w punkcie 3.3 a), w przypadku gdy zdobyli kwalifikacje zgodnie z wytycznymi IAB-041r6-24/SV01 (lub nowszymi), otrzymają punkty za te egzaminy, z zastrzeżeniem, że egzaminy te nie będą brane pod uwagę, jeżeli zostały zdane ponad 4 lata przed złożeniem wniosku o certyfikację. Jeżeli zrobimy to wcześniej, to należy jedynie zdać uzupełniająco opisany wyżej egzamin ASE. Co ważne, nie wiadomo na razie także, gdzie takie uprawnienia mogą być wymagane. Czy zmienią się normy? Czy zmienią się oczekiwania klientów? Czas pokaże, jak temat się rozwinie. Poniżej mam dla Was jeszcze krótkie podsumowanie w formie tabeli, aby przedstawić ten temat możliwie jasno, bo sytuacja może wyglądać na skomplikowaną.
6. Poziomy kwalifikacji i certyfikacji według AWS
System kwalifikacji Inspektorów Spawalniczych AWS został opracowany przez American Welding Society i opisany w dokumencie: AWS B5.1:2025.
“Specification for the Qualification of Welding Inspectors”
Natomiast system certyfikacji Inspektorów Spawalniczych AWS, możecie znaleźć w dokumencie: AWS QC1:2016-AMD1 (Amendment: September 27, 2018).
“Specification for AWS Certification of Welding Inspectors”
Czym się więc różnią te dwa dokumenty? Sytuacja jest bardzo podobna, jak opisana powyżej, w systemie IIW. Na początek, także przytoczę definicje, tym razem jednak cztery, oczywiście z powyższych dokumentów AWS:
Kwalifikacja – potwierdzenie szkoleniem, umiejętności, wiedzy i doświadczenia wymaganego od personelu, do wykonywania obowiązków na określonym stanowisku.
Kwalifikowany – spełnienie określonych wymagań.
Certyfikacja – czynność polegająca na potwierdzeni, weryfikacji i pisemnym poświadczeniu kwalifikacji personelu zgodnie z określonymi wymaganiami.
Certyfikowany – spełnienie wymagań certyfikacyjnych AWS.
Kwalifikacja według powyższych wytycznych AWS, opiera się, podobnie jak w systemie IIW, na trzech poziomach:
- CAWI – Certified Associate Welding Inspector.
- CWI – Certified Welding Inspector.
- SCWI – Senior Certified Welding Inspector.
Co oznacza odpowiednio poziom: Młodszy Inspektor Spawalniczy, Inspektor Spawalniczy oraz Starszy Inspektor Spawalniczy.
7. Porównanie umiejętności pomiędzy poziomami według AWS
Jeżeli chodzi o obowiązki i kompetencje, w zależności od poziomu, bardzo przejrzyście i dokładnie jest to ujęte w dokumencie: AWS B5.1:2025. Szczegółowa matryca kompetencji, w zależności od poziomu, jest opisana w tabeli 5.1 w powyższej specyfikacji. Na podstawie powyższego dokumentu, przygotowałem dla Was tabelę ale w polskiej wersji językowej. Niżej natomiast prezentuję Wam, co powinien potrafić Inspektor Spawalniczy na każdym z poziomów.
Poziom CAWI – Certified Associate Welding Inspector
CAWI musi być w stanie:
- przeprowadzić kontrole zgodnie z obowiązującymi normami.
Kontrole te należy przeprowadzić pod aktywnym nadzorem CWI lub SCWI W związku z tym, odpowiedzialność za ustalenie czy zespoły spawane są zgodne z obowiązującymi kryteriami wykonania i odbioru, spoczywa na, nadzorującym CWI bądź SCWI.
Poziom CWI – Certified Welding Inspector
CWI musi być w stanie:
- przeprowadzić samodzielnie kontrolę zgodnie z obowiązującymi normami,
- weryfikować zgodność spawalniczą dostawców i organizacji, dostarczających materiały oraz usługi,
- zapewnić, że wykonane prace i związana z nimi dokumentacja są prawidłowo prowadzone i zgodne z wymaganiami obowiązujących norm lub innych dokumentów umowy,
- nadzorować i szkolić CAWI.
Poziom SCWI – Senior Certified Welding Inspector
SCWI uznaje się za uprawnionego zarówno do wykonywania czynności kontroli jakości, jak i zapewnienia jakości. SCWI musi być w stanie:
- przeprowadzać inspekcje,
- zarządzać i nadzorować CWI oraz CAWI,
- kwalifikować procedury spawalnicze,
- kwalifikować personel spawalniczy,
- dokumentować procesy kwalifikowania procedur i personelu,
- przygotowywać plany i raporty z inspekcji,
- weryfikować i zarządzać wymaganiami systemu jakości.
8. Szkolenie i egzaminowanie według AWS
Warunki wstępne i szkolenie
Poziom uprawnień, o który poziom może wnioskować kandydat, zależy podobnie jak w IIW, od posiadanego wykształcenia oraz doświadczenia zawodowego. Szczegóły opisane są w dokumencie AWS B5.1:2025, wraz z informacjami uzupełniającymi, dotyczącymi certyfikacji, w dokumencie AWS QC1:2016-AMD1. Zaznaczam, że jest to zapis z wytycznych, który dotyczy szkolnictwa w USA, ale główne założenia wydają się zbieżne z innymi systemami. Ogólnie, dla każdego poziomu, kandydat powinien zaliczyć test zdolności widzenia oraz wykazać się kombinacją wykształcenia, oraz doświadczenia zawodowego w spawalnictwie jak poniżej. O samym teście widzenia, w porównaniu do wymagań normy EN ISO, przeczytacie w dalszej części artykułu.
Poziom CAWI – Certified Associate Welding Inspector
- Szkoła średnia lub równoważna + co najmniej 2 lata doświadczenia zawodowego.
- Wykształcenie co najmniej 8 klas (nasze podstawowe) + 4 lata doświadczenia zawodowego. Jeżeli kandydat ukończył roczne szkolenie zawodowe w zakresie spawalnictwa, wtedy wystarczą 3 lata doświadczenia.
- Wykształcenie poniżej 8 klas + 6 lat doświadczenia zawodowego.
- Dwuletnie wykształcenie pomaturalne w zakresie spawalnictwa, inżynierii lub nauk ścisłych + 6 miesięcy doświadczenia zawodowego.
Poziom CWI – Certified Welding Inspector
- Wykształcenie wyższe – inżynier/licencjat lub wyżej (z ang. bachelor degree – odpowiednik polskiego inżyniera/licencjata) w dziedzinie inżynierii spawalnictwa lub technologii spawalnictwa + co najmniej 1 rok doświadczenia.
- Wykształcenie wyższe „associate degree” lub wyżej (z ang. associate degree – brak polskiego odpowiednika, jest to poziom wyższy niż matura, ale niższy niż licencjat/inżynier, uzyskiwany zwykle po 2 pierwszych latach nauki w szkole wyższej) w dziedzinie spawalnictwa lub technologii inżynieryjnej, inżynierii niezwiązanej ze spawalnictwem, lub nauk ścisłych + 2 lata doświadczenia zawodowego.
- Kursy inżynierskie/techniczne zaliczane do tytułu inżyniera/licencjata lub wyższego w dziedzinie spawalnictwa + 3 lata doświadczenia zawodowego.
- Kursy zawodowe + 4 lata doświadczenia.
- Dyplom ukończenia szkoły średniej lub zatwierdzony dyplom równoważny + 5 lat doświadczenia zawodowego.
- Wykształcenie co najmniej 8 klas (nasze podstawowe) + 9 lat doświadczenia zawodowego.
- Wykształcenie poniżej 8 klas + 12 lat doświadczenia zawodowego
Poziom SCWI – Senior Certified Welding Inspector
- Brak dodatkowych wymagań odnośnie do edukacji, ponieważ są one domyślnie spełnione, na podstawie certyfikatu CWI.
- Posiadanie certyfikatu CWI przez co najmniej 6 lat, w ostatnich 8 latach oraz wykazać się odpowiednim doświadczeniem zawodowym zdobytym w tym okresie.
- Minimum 15 lat doświadczenia, w co najmniej trzech z poniższych obszarów:
- rozwijanie i nadzór nad procedurami w zakładzie,
- doświadczenie w kontroli i wdrażaniu materiałów podstawowych,
- doświadczenie jako spawacz lub operator urządzeń spawalniczych,
- wykrywanie i pomiar nieciągłości spoin,
- planowanie i wdrażanie napraw spawalniczych,
- przygotowywanie pisemnych procedur procesowych/spawalniczych,
- kwalifikowanie spawaczy lub procedur spawalniczych,
- stosowanie przepisów i norm spawalniczych, wdrażanie w zakładach,
- używanie narzędzi jakościowych, zapewniających spełnienie założonych wymagań jakości,
- szkolenie w zakresie spawalnictwa lub tematów pokrewnych.
Na oficjalnej stronie AWS, w zakładce dla każdego kursu: CAWI, CWI, SCWI, możecie znaleźć bardzo fajne opracowania „Step by step” w formie edytowalnego formularza PDF, które prowadzą krok po kroku przez proces. Odnośniki do nich znajdziecie na końcu artykułu. Jak wspomniałem wyżej, ważne jest także, aby kandydat posiadał aktualne badania ostrości widzenia, jednak różnią się one pod kilkoma względami, względem tych, który musi posiadać kandydat, według normy EN ISO. Odnośniki do formularzy znajdziecie na końcu artykułu. Porównanie wymagań przedstawiam Wam w poniższej tabeli:
* zgodnie z zapisem w dokumencie AWS QC1: 2016-AMD1, dokładnie w punkcie 8.1.1
„Badania muszą być przeprowadzone nie wcześniej niż jeden (1) rok przed datą egzaminu certyfikacyjnego lub datą wygaśnięcia ważności w przypadku przedłużenia lub ponownej certyfikacji.”
W związku z tym, że odnowienie i recertyfikacja odbywają się w cyklach 3 oraz 9 letnich, częstotliwość wykonywania badań jest przyjęta jak w tabeli.
Precyzuje to także zapis bezpośrednio w jednym z kodów AWS D1.1 Structural Welding Code – Steel, dokładnie w punkcie 8.1.4.6
„Inspektorzy i asystenci inspektorów oraz personel wykonujący badania nieniszczące (NDT) muszą zdać badanie wzroku […]. Badania wzroku należy przeprowadzać nie rzadziej niż co trzy lata.”
Przebieg egzaminu
Przebieg szkolenia różni się między poziomami, poniżej skupię się na przedstawieniu w skrócie, jak wygląda proces szkolenia i egzaminowania, aby uzyskać tytuł:
AWS CWI – Certified Welding Inspector
Certyfikat Certified Welding Inspector (CWI), będący prestiżowym wyróżnieniem w branży spawalniczej, wymaga od kandydatów zdania trzech egzaminów, są to odpowiednio części A, B oraz C – z których każdy sprawdza wiedzę i umiejętności w innym obszarze spawalnictwa. Aby uzyskać certyfikat, kandydaci muszą uzyskać co najmniej 72% punktów z każdej części. Kandydaci otrzymują zbiorczy raport z wynikami z części A, B i C egzaminu pocztą elektroniczną, około 2 tygodnie po zakończeniu części A i C.
AWS przeprowadza egzaminy CWI z części A (Fundamentals) oraz części C (Code Book) w formie testów komputerowych (CBT) w ponad 450 centrach egzaminacyjnych Prometric na świecie. W Polsce centra Prometric znajdują się w Warszawie oraz w Krakowie. Egzamin praktyczny z części B odbywa się w różnych lokalizacjach seminariów edukacyjnych AWS, zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i na całym świecie. Pełny zakres egzaminów, znajdziecie poniżej:
- Część A (Fundamentals Exam) – obejmuje 150 pytań dotyczących badań niszczących, matematyki, BHP, metalurgii, badań NDT, symboli i oznaczeń spawalniczych, WPS/PQR oraz podstaw spawalnictwa.
- Część B (Practical Exam) – składa się z ćwiczeń praktycznych z wykorzystaniem sprzętu dostarczonego przez AWS oraz 46 pytań związanych z tymi ćwiczeniami. Obejmują one:
- stosowanie procedur spawalniczych (WPS) i kwalifikowania technologii spawania (PQR),
- używanie przyrządów inspekcyjnych oraz różnych metod kontroli,
- ocenę spoin.
- Część C (Code Book Exam) – to test w formie tzw. open-book, który sprawdza zdolność uczestnika do wyszukiwania i rozumienia informacji zawartych w wybranym AWS Code. Od 50 do 65 pytań egzaminacyjnych, opiera się na wybranym, jednym z poniższych AWS Code. Kandydaci mogą przynieść na egzamin, jeden z poniższych dokumentów:
- AWS D1.1 – Structural Steel Code: 2020 Edition
- API 1104 – 22nd Edition: Welding of Pipelines and Related Facilities
- AWS D1.2 – Structural Aluminum Code: 2014 Edition
- AWS D1.5 – Bridge Welding Code: 2020 Edition (including Clause 12)
- AWS D15.1 – Railroad: 2019 Edition
- AWS D17.1 – Aerospace: 2024 Edition
- ASME BPVC Section IX (2023 Edition), B31.1 (2024) and B31.3 (2024)
- ISO Standard
AWS udostępnia także za darmo na swojej stronie, podręcznik do części B egzaminu:
Examination Book of Specifications
Podręcznik jest dostępny w kilku językach. Możecie zapoznać się z podręcznikiem w oryginalnej wersji w języku angielskim (jednostki imperialne oraz metryczne) oraz co najważniejsze dla nas – także w oficjalnej, polskiej wersji językowej, w systemie jednostek metrycznych.
Odnośniki do oficjalnej strony, ze wszystkimi materiałami, które przytoczyłem powyżej, znajdziecie w dokumentacji na końcu artykułu. Znajdziecie tam także linki do oficjalnej strony, z wyszukiwaniem dostępnych terminów i lokalizacji centrów Prometric, oraz do listy oficjalnych Międzynarodowych Agentów AWS znajduje się w ostatnim rozdziale.
Po pozytywnym wyniku egzaminów, ważność certyfikatu wynosi 9 lat. Po każdych 3 latach, należy potwierdzić, że nie wystąpiły przerwy w praktyce/zatrudnieniu, przekraczające dwa lata. Należy przestrzegać terminów składania wniosków, aby nie pozostać bez uprawnień. Po pozytywnej weryfikacji i uiszczeniu opłaty, ważność certyfikatu zostanie utrzymana. Jeżeli chodzi o recertyfikację, po upłynie 9 lat, istnieje kilka dostępnych opcji. Pierwsza opcja to zdanie egzaminu praktycznego (część B). Druga opcja to udowodnione, dalszego kształcenia. Należy zgromadzić co najmniej 80 godzin rozwoju zawodowego na kursach. Dopuszczalne są kursy on-line oraz stacjonarne. Treść kursów musi dotyczyć co najmniej jednego z obszarów tematycznych, określonych w wymaganiach dotyczących wykształcenia i doświadczenia, zawartych w AWS B5.1:2025 (szeroko pojęta inżynieria spawalnictwa). Trzecia opcja to odbycie szkolenia specjalizacyjnego, w trakcie posiadania certyfikatu CWI, jednak najpóźniej 11 miesięcy przed upływem ważności certyfikatu. Szkolenia specjalizacyjne (dodatkowe uprawnienia) można zrealizować z jednego z poniższych tematów:
- Structural Steel (D1.1)
- Structural Aluminum (D1.2)
- Bridge Welding (D1.5)
- Railroad (D15.1)
- Aerospace (D17.1)
- Pipeline (API 1104)
- Magnetic Particle Testing (MT)
- Penetrant Testing (PT)
- ASME BPVC Section IX, Power (B31.1) and Process (B31.3) Piping
- ISO Standards
- Nondestructive Examination Coordination
- Welding Coordination and QA
- Welder Performance Qualifier
- Welding Procedure Qualifier
Jeżeli już wiecie, jak wyglądają wymagania egzaminu, kilka słów o szkoleniach. Na stronie AWS, dostępnych jest kilka szkoleń z zakresu CWI, zarówno w formie on-line, jak i stacjonarnej. W formie stacjonarnej, dostępne są szkolenia ogólne (z całości), zakończone egzaminem. Do wyboru są szkolenia 1 oraz 2 tygodniowe, w zależności od potrzeb kandydata. Dostępne jest także szkolenie z samej części B oraz szkolenie recertyfikacyjne.
Ostatnia, rzecz, zanim przejdę do najważniejszej części artykułu. Dla wszystkich osób, które posiadają jeden z poniższych dyplomów (nie są wymagane certyfikaty kompetencji), wydanych przez International Institute of Welding (IIW), jest przewidziane pewne ułatwienie. Każda kandydat, który posiada uprawnienia IWE, IWT, IWS lub IWI, jest zwolniony z konieczności zaliczenia częcić A (Fundamentals) egzaminu CWI i musi zdać jedynie egzaminy z części B oraz C, z których musi uzyskać, tyle co pozostali, co najmniej 72% punktów.
Powoli zmierzając do końca, mam dla Was bardzo ważną informację. Jeżeli ktoś jest zainteresowany, aby zdobyć uprawnienia AWS Certified Welding Inspector, to właśnie w Polsce pojawiła się taka możliwość! Aktualnie, prowadzone będzie pierwsze szkolenie AWS CWI, w terminie od 8 do 13 czerwca, w Żorach, które zakończy się egzaminem praktycznym z części B. Pierwsze, pilotażowe szkolenie, dostępne jest wyłącznie dla osób, posiadających dyplomy jak powyżej, ponieważ będzie ono tylko z części B (Practical) oraz następnie z części C (Code Book), w jednym z centrów Prometric. Pierwsze szkolenie będzie realizowane w języku angielskim, przez certyfikowanego szkoleniowca z AWS. Kolejne edycje szkoleń, planowane są w już w języku polskim. Organizatorem szkolenia jest pierwszy i jedyny Międzynarodowy Agent AWS w Polsce – FlexWelder. Więcej informacji znajdziecie na oficjalnej stronie:
https://flexwelder.com/en/aws-cwi/
Gorąco zachęcam wszystkich do śledzenia tematu, bo coś co było do tej pory dostępne jedynie za granicą, staje się dostępne praktycznie na wyciągnięcie ręki.
9. Podsumowanie
Metody kwalifikacji i certyfikacji według IIW oraz AWS, jak widzicie, różnią się od siebie. Inne są warunki wstępne przyjęcia kandydata na kurs, inna jest struktura kursu oraz samego egzaminu. Jak na razie, certyfikacja (nie mylić z kwalifikacją) według IIW istnieje tylko na papierze w wytycznych. Nie da się więc bezpośrednio porównać, jak sprawa wygląda w praktyce. Jeżeli popatrzymy na obowiązujący jeszcze, stary system kwalifikowania inspektorów według IIW, to różnic jest sporo. Nowy system certyfikacji, niejako zbliża te dwa rozwiązania do siebie, stawiając na cykliczne potwierdzanie kompetencji, wiedzy i doświadczenia Inspektora Spawalniczego, przez odpowiednią organizację – IIW lub AWS.
System AWS CWI bardziej skupia się na praktyce. Dla mnie bardzo ciekawa jest praca z AWS Code na egzaminie, gdzie inspektor musi udowodnić, że potrafi realnie korzystać z dokumentacji. Nie ma potrzeby nauki wszystkich informacji na pamięć. Przecież w praktyce, każdy Inspektor Spawalniczy powinien mieć, wszelkie wymagane dokumenty pod ręką. Może do nich sięgnąć w każdej chwili. Ważne jest, aby wiedział, gdzie ma szukać, jakie informacje wydobyć oraz potrafił prawidłowo interpretować zapisy wszelkich norm, standardów i wytycznych.
Czy warto? Oczywiście, że tak. Patrząc w przyszłość, jakie projekty mają być realizowane w Polsce (ale nie tylko), uważam, że posiadanie kompetencji z zakresu AWS CWI, może przydać się każdemu zaangażowanemu w tematy kontroli, inspekcji oraz nadzoru spawalniczego. Każda inwestycja w swój rozwój, w rozwój swoich kompetencji, kolejny kurs, szkolenie, jeżeli jest dobrze przemyślana i zaplanowana, to najlepiej wydane pieniądze. Pamiętajcie, że czasem jeden dokument, jedno zadanie, jedno zdobyte doświadczenie więcej, może zdecydować, że to właśnie Ciebie wybierze potencjalny pracodawca.
Dziękuję bardzo za przeczytanie do końca. Mam nadzieję, że artykuł wyczerpał temat i odpowiada na wszystkie Wasze pytania oraz, że zostanie dla Was czymś w rodzaju „wiedzy w pigułce”, na temat powyższych szkoleń, kwalifikacji oraz certyfikacji. Gdybyście mieli jeszcze jakieś wątpliwości to zachęcam do komentowania lub pytań bezpośrednich.
Powyższy artykuł powstał w ramach współpracy z projektem:
Podobają Ci się moje treści o spawalnictwie? 🙂
Kliknij poniżej!
10. Dokumenty
Artykuł został opracowany, na podstawie własnego doświadczenia oraz na podstawie poniższych dokumentów, do których bezpośrednie linki udostępniam Wam poniżej.
[1] (IAB-362-19) “Guidance Document. how does IIW educations match with ISO 14731:2016.” European Federation for Welding, Joining and Cutting. Wydanie: 2019 rok. LINK
[2] (IAB-041r6-24/SV-01) “IIW Guideline. Internatonal Welding Inspection Personnel. Minimum Requirements for the Education, Examination and Qualification.” European Federation for Welding, Joining and Cutting. Wydanie: styczeń 2024 roku. LINK
[3] (IAB-360r1-25) “IIW Scheme for Certification of Welding Inspection Personnel. IIW Guideline for Implementation of IIW Scheme for Certification of Welding Inspection Personnel.” European Federation for Welding, Joining and Cutting. Wydanie: styczeń 2025 roku. LINK
[4] „Opis procesu kwalifikowania i certyfikowania personelu spawalniczego.” Wydanie 25. Łukasiewicz – GIT Centrum Spawalnictwa. Wydanie: styczeń 2024 roku. LINK
[5] „Informacja handlowa w zakresie szkoleń.” Łukasiewicz – GIT Centrum Spawalnictwa Wydanie: marzec 2026 roku. LINK
[6] CAWI Step-by-step Guide LINK
[7] CWI Step-by-step Pathway LINK
[8] SCWI Step-by-step Pathway LINK
[9] AWS Visual Acuity Form LINK
[10] Zaświadczenie o zdolności widzenia dla personelu badań nieniszczących zgodnie z wymaganiami normy PN-EN ISO 9712 – formularz FP-75 LINK
[11] Prometric Exam Centers LINK
[12] AWS International Agents LINK
[13] AWS CWI Part A – Fundamentals Exam – Examination Information Guide LINK
[14] AWS CWI Part B – Practical Exam – Examination Information Guide LINK
[15] AWS CWI Part C – Code Book Exam – Examination Information Guide LINK
[16] AWS CWI Part B – Book of Specification (BOS) – wersja PL, metrczyna LINK
[17] Pierwszy i jedyny AWS International Agent w Polsce – FlexWelder LINK